Een sportstadion als decor, een groep drieste kruisvaarders, een man met een machinegeweer op de scène: de eerste akte van Armida , het liefdesverhaal dat nu in de Vlaamse Opera speelt, is schrikwekkend actueel. ‘De grofheid en de wreedheden van de kruistochten zijn dezelfde als die van vandaag, en dat maakt me bang’, zegt de Parijse operaregisseur Mariame Clément.

In het rijtje van mensen die in 2014 te horen kregen dat koning Filip hen tot de adelstand zou verheffen, raakte de naam van Jan Raes een beetje ondergesneeuwd in het rumoer rond de omstreden zakenman George Forrest, die grootofficier in de kroonorde wordt. Ook bekendere namen als vrouwenrechtenactiviste Jennie Vanlerberghe, kinderpsychiater Peter Adriaenssens en geneticus Jean-Jacques Cassiman haalden de kranten. Maar de directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam?

Toen de Antwerpse topfotograaf Marc Lagrange in 2011 zijn 20-jarig jubileum vierde met een monografie en een expo, ging ik hem interviewen. Zoals elke estheet beschouwde Lagrange het vrouwelijke lichaam als een kunstwerk. Maar omdat dit even abstract als wollig klinkt en net zo goed uit de mond van een pornokoning als een kubist zou kunnen komen, legde ik hem een aantal citaten en gezegdes over vrouwen en vrouwelijk naakt voor.

Is de discussie rond Zwarte Piet banaal? Kun je immaterieel erfgoed zomaar veranderen? Is die traditie van de Moorse knecht wel zo oud als we denken? Herinnert iemand zich Nicodemus nog? En wat met de magie van de winterse omkeerrituelen? Zwarte Piet heeft veel gezichten. Met het Pietenpact lijkt de rechterhand van Sinterklaas opnieuw aan te sluiten bij een oudere traditie. Alles wat u moet weten over de geschiedenis en de toekomst van Zwarte Piet. 

Waarom vechten mannen, en waarom kijken we er zo graag naar? Om het antwoord op die vragen te vinden, dook de Amerikaanse literatuurprofessor Jonathan Gottschall onder in de wereld van de mixed martial arts, beter bekend als kooivechten. ‘Niets brengt mannen zo samen als een ouderwets robbertje knokken.’

Voor de bundel Vuil vel verzamelde auteur en antropologe Marita de Sterck veertig Vlaamse oersprookjes: rauwe en ongecensureerde volksverhalen over onbevredigbare prinsessen, vrouwenmoordenaars en gewelddadige moeders. Of het publiek klaar is voor onversneden gruwel? Het wordt in ieder geval tijd, menen experts. ‘In oersprookjes durft men het ondenkbare te benoemen.’

Hij is de man van het barokke bloot, maar ook van de nostalgische tranen. Voor beide uitersten werd hij geroemd en gelauwerd over de hele wereld. Maar eind deze maand krijgt de Nederlandse fotograaf Erwin Olaf ook in eigen land eindelijk de verkenning die hij verdient. Met de de Johannes Vermeerprijs, de Nederlandse staatsprijs voor de Kunsten, viert de kunstwereld zijn uitdagende oeuvre. Een gesprek over agressieve schokfotografie en intimistisch gefluister, de onschatbare waarde van fantasie, emoties en de eindigheid van het leven.

In 2012 plukte schrijver Erwin Mortier de postuum verschenen roman Between the Acts van Virginia Woolf vantussen de plooien van de geschiedenis om het te vertalen naar het Nederlands – iets wat tot dan nooit gebeurd was. De schrijfster blijkt een grote invloed te hebben gehad op Mortier. “Dat de Bloomsburygroep nadacht over genderkwesties en de problematiek van homoseksualiteit, was voor ons, jonge snaken, een referentiepunt om uit te zoeken hoe we konden liefhebben buiten de platgetreden paden.”