Wat hebben internettrollen, terroristen, aanranders en types met losse handjes met elkaar gemeen? Niet dat ze domweg gestoord zijn. Nee, het zijn doorgaans mannen, en ze gebruiken geweld om zich te laten gelden. De ziekte heet ‘toxische mannelijkheid’. De symptomen zijn domineren door agressie en angst te zaaien. De oorzaak: een hypermannelijk ideaalbeeld.
Een sportstadion als decor, een groep drieste kruisvaarders, een man met een machinegeweer op de scène: de eerste akte van Armida , het liefdesverhaal dat nu in de Vlaamse Opera speelt, is schrikwekkend actueel. ‘De grofheid en de wreedheden van de kruistochten zijn dezelfde als die van vandaag, en dat maakt me bang’, zegt de Parijse operaregisseur Mariame Clément.

In het rijtje van mensen die in 2014 te horen kregen dat koning Filip hen tot de adelstand zou verheffen, raakte de naam van Jan Raes een beetje ondergesneeuwd in het rumoer rond de omstreden zakenman George Forrest, die grootofficier in de kroonorde wordt. Ook bekendere namen als vrouwenrechtenactiviste Jennie Vanlerberghe, kinderpsychiater Peter Adriaenssens en geneticus Jean-Jacques Cassiman haalden de kranten. Maar de directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam?

#wijoverdrijvenniet ontstond na een blogpost van Inkelspielchen (Inke Hutse), waarin de auteur als eerste beschreef over de verschillende keren dat ze als meisje en als volwassen vrouw werd lastiggevallen. Het artikel werd meer dan 1.500 keer gedeeld, en er reageerden 150 mensen met soortgelijke ervaringen in de commentaarsectie. In de dagen erna schreven steeds meer vrouwen over hun ervaringen met seksuele intimidatie, en ging de hashtag #wijoverdrijvenniet viraal.

Toen de Antwerpse topfotograaf Marc Lagrange in 2011 zijn 20-jarig jubileum vierde met een monografie en een expo, ging ik hem interviewen. Zoals elke estheet beschouwde Lagrange het vrouwelijke lichaam als een kunstwerk. Maar omdat dit even abstract als wollig klinkt en net zo goed uit de mond van een pornokoning als een kubist zou kunnen komen, legde ik hem een aantal citaten en gezegdes over vrouwen en vrouwelijk naakt voor.
Een week voor dit gesprek overleed haar vader. Twee handen op een buik waren ze, maar ondanks haar verdriet wilde Pascale Naessens onze afspraak niet annuleren. Liever pikt ze de draad zo snel mogelijk weer op. ‘Mijn vader zou de eerste zijn om te zeggen dat het leven verder gaat’, zegt ze. ‘Hij komt ook uit een familie van zelfstandigen. Hij werkte hard, was er zelf niet bij toen zijn vader overleed. Het is pijnlijk, maar verder gaan is het beste wat ik kan doen.’

Waarom vechten mannen, en waarom kijken we er zo graag naar? Om het antwoord op die vragen te vinden, dook de Amerikaanse literatuurprofessor Jonathan Gottschall onder in de wereld van de mixed martial arts, beter bekend als kooivechten. ‘Niets brengt mannen zo samen als een ouderwets robbertje knokken.’

Hoogsensitiviteit? Je denkt bij het woord al snel aan zweverige theorieën van mensen met vermoeiende kinderen. Maar hoogsensitieve personen bestaan wel degelijk, blijkt nu uit een grootschalig onderzoek van klinisch psychologe Elke Van Hoof (VUB). Ze stelde de resultaten voor op het eerste Internationale Congres voor Hoogsensitiviteit in Brussel. ‘Scans bewijzen het: ze dénken anders.’

Hij is de man van het barokke bloot, maar ook van de nostalgische tranen. Voor beide uitersten werd hij geroemd en gelauwerd over de hele wereld. Maar eind deze maand krijgt de Nederlandse fotograaf Erwin Olaf ook in eigen land eindelijk de verkenning die hij verdient. Met de de Johannes Vermeerprijs, de Nederlandse staatsprijs voor de Kunsten, viert de kunstwereld zijn uitdagende oeuvre. Een gesprek over agressieve schokfotografie en intimistisch gefluister, de onschatbare waarde van fantasie, emoties en de eindigheid van het leven.

In 2012 plukte schrijver Erwin Mortier de postuum verschenen roman Between the Acts van Virginia Woolf vantussen de plooien van de geschiedenis om het te vertalen naar het Nederlands – iets wat tot dan nooit gebeurd was. De schrijfster blijkt een grote invloed te hebben gehad op Mortier. “Dat de Bloomsburygroep nadacht over genderkwesties en de problematiek van homoseksualiteit, was voor ons, jonge snaken, een referentiepunt om uit te zoeken hoe we konden liefhebben buiten de platgetreden paden.”

Een academica ontdekt tijdens haar onderzoek naar wat geluk in de weg staat dat haar eigen manier van leven veel te wensen overlaat. En zo werd de kwestie voor de Amerikaanse sociale wetenschapster Brené Brown uiteindelijk een roeping. Haar boek ‘De Kracht van Kwetsbaarheid’ is een bestseller.